Reis door de Republiek in 1650

Een serie over de kunst in de Noordelijke-Nederlanden

 kunstgeschiedenis 2021

start donderdag 7 oktober 2021 10.00 - 12.00 uur

Docenten Emmelie de Mol van Otterloo, Thera Volmer en Michiel Kersten

Kosten : € 124,-incl.   koffie

excl. museumtoegang en reis de laatste excursie/les

Inschrijven

Uiteraard houden wij ons aan de richtlijnen tegen de verspreiding van het Coronavirus en volgt u de aanwijzingen van ons personeel en in het gebouw op.

Inleiding - Een jonge kunstliefhebber reist in 1650 vanuit zijn woonplaats Haarlem per trekschuit, beurtschip en koets door de Republiek op zoek naar de kunst van zijn tijd. Over de Haarlemse kunst hoef je hem niets te vertellen. Hij is een bewonderaar van het werk van Frans Hals, Pieter Saenredam, Johannes Verspronck, de gebroeders Van Ostade en de vele andere schilders uit zijn stad. Maar hij wil zijn horizon verbreden. Dus besluit hij om op pad te gaan. Welke steden gaat hij bezoeken? Wie zijn de kunstenaars die er op dat moment de dienst uitmaken? In deze cursus volgen wij de reis van onze Haarlemse kunstliefhebber op de voet en kijken over zijn schouder mee naar zijn ontmoetingen in Leiden, Delft, Dordrecht, Utrecht, Zwolle en Amsterdam met de bekendste kunstenaars zijn tijd.

7-10-2021 Leiden - De eerste stad die hij aandoet is Leiden, waar Gerrit Dou naam maakt met zijn uiterst precieze manier van schilderen en daarmee de basis legt voor de latere Leidse fijnschilders. De genrestukken die hij en zijn leerlingen Frans van Mieris en Gabriël Metsu schilderen, vinden gretig aftrek bij het koopkrachtige publiek.

14-10-2021 Delft - Per trekschuit over de Vliet vervolgt hij zijn kunstreis. Een uur of drie later is hij in Delft om het werk van de architectuurschilders Gerrit Houckgeest en Emmanuel de Witte te bekijken. Zij schilderen voornamelijk kerkinterieurs met veel aandacht voor licht- en ruimtewerking. Pieter de Hooch en Johannes Vermeer zullen hier in hun geschilderde interieurs mee door gaan. Carel Fabritius, die enkele jaren later zo tragisch zou omkomen in de Delftse buskruitramp, staat aan het begin van zijn veelbelovende carrière.

28-10-2021 Dordrecht -De familie Cuyp beheerst het kunstleven in Dordrecht: Jacob, zijn halfbroer Benjamin en zijn zoon Albert. De laatste heeft succes met zijn sfeervolle landschappen in avondlicht. Nicolaes Maes keert na zijn opleiding bij Rembrandt in Amsterdam terug naar zijn geboorteplaats en wordt een gevierd schilder van portretten en genrestukken.

04-11-2021 Utrecht - De reis gaat verder naar Utrecht, de stad waar de Caravaggisten naam hebben gemaakt. De invloed van deze stroming, die inmiddels over zijn hoogtepunt heen is, galmt na in het late werk van Gerrit van Honthorst. Jan Baptist Weenix, een leerling van de inmiddels hoogbejaarde Abraham Bloemaert, schildert Italiaanse landschappen en stillevens.

11-11-2021 Zwolle - Ook in de provincie zijn belangrijke kunstenaars werkzaam, zoals in Zwolle en Deventer. Wie Zwolle bezoekt kan niet om de familie Ter Borch heen. Vader Gerard onderwijst zijn getalenteerde kinderen zelf in de tekenkunst. Dochter Gesina brengt het getekende oeuvre van de familie bijeen in drie albums. Haar broer Gerard de Jonge is een gevierde schilder van portretten en genrestukken. Slechts twee jaar eerder had Gerard de ondertekening van de vredesverdragen van Osnabrück en Münster vastgelegd.

18-11-2021 Amsterdam - De eindbestemming van deze kunstreis is, hoe kan het anders, de hoofdstad: Amsterdam. Daar is, dankzij de welvaart, veel vraag naar kunst, en voor kunstenaars is er dus een goed belegde boterham te verdienen. De bekendste schilders in de stad hopen vurig een eervolle opdracht voor de decoratie van het stadhuis op de Dam te krijgen, waarvan de bouw net zo lang geleden begonnen is. Als een onweerstaanbare kracht trekt Amsterdam kunstenaars uit de andere Hollandse steden aan. De Haarlemse kunstliefhebber verlustigt er zich aan de schilderijen van Rembrandt, Ferdinand Bol. Het imposante, nog naar verf ruikende doek van Bartholomeus van der Helst met een Schuttersmaaltijd in de Voetboogdoelen, dat geschilderd is ter gelegenheid van de Vrede van Münster, maakt een verpletterende indruk op hem. Amsterdam: de bekroning van zijn reis door de Republiek!

25-11-2021 Haarlem - Terug in Haarlem kijkt hij terug op zijn reis en vergelijkt zijn ervaringen met de lokale kunst in zijn geboortestad.

02-12-2021 Rondleiding in Amsterdam of Dordrecht